Excursie-archief

2018

Voorjaarsexcursie

In 2018 ging de voorjaarsexcursie naar het Maria-bedevaartsoord Kevelaer, waar sinds 1642 een als wonderbaarlijk beschouwde afbeelding van de Maagd Maria vereerd wordt. Kevelaer was en is nog steeds één van de belangrijkste pelgrimsoorden voor Nederlandse katholieken. In de bus werd een inleiding gegeven over de Nederlandse bedevaartbank van het Meertens Instituut. In deze databank is de bedevaartcultuur in Nederland van de zesde eeuw na Christus tot heden in kaart gebracht. Na koffie en thee in de historische kroeg van het ‘Niederrheinisches Museum für Volkskunde und Kulturgeschichte’ volgde een rondleiding door het museum. ‘s Middags werden we rondgeleid door de binnenstad en zijn we de meest belangrijke plekken voor de Kevelaer-bedevaart bezichtigd, waaronder de kaarsenkapel en de grote Mariabasiliek.

2017

Voorjaarsexcursie

Er waren drie wegen naar het westen vanuit Arnhem: de Amsterdamseweg, de Utrechtseweg én de Harderwijkerweg. Alleen hieruit blijkt al het belang dat Harderwijk eeuwen gehad heeft. Dat de voorjaarsexcursie 2017 naar Harderwijk ging, zal dus geen verwondering wekken. Er waren op 13 mei 2017 drie programmaonderdelen:

– Een lezing door Liek Mulder over de Universiteit van Harderwijk. Liek Mulder was in zijn werkzame leven geschiedenisdocent bij het CC Nassau-Veluwe. Hij heeft meerdere geschiedenisboeken geschreven. Daarnaast is hij bestuurslid van het Stadsmuseum Harderwijk en voorzitter van het Platform Historisch Harderwijk. Hij was in 2005 Harderwijker van het jaar!!
– Een wandeling onder leiding van een gids door Historisch Harderwijk. De gids vertelt ons over de rijke geschiedenis van de stad en laat ons een aantal van zijn historische monumenten bewonderen, van buiten, maar ook van binnen.
– We bezoek aan het Stadsmuseum Harderwijk waar ook de historie van Harderwijk wordt verduidelijkt aan de hand van tal van voorwerpen.

Najaarsexcursie

De najaarsexcursie ging naar de Sint Jansbeek, die inmiddels weer door de stad stroomt. De excursie begon met een lezing door Theo Reesink van het Buro Poelmans Reesink Landschapsarchitectuur, het bureau dat de nieuwe loop van de beek en de beek heeft ontworpen en daarvoor ook historisch onderzoek heeft gedaan. Theo Reesink zal tijdens deze lezing ingaan om het ontwerp en de historische context ervan. Vervolgens namen gidsen van ’t Gilde Stadswandelingen ons mee en volgden we de beek vanaf de Molenplaats Sonsbeek via zijn oude en zijn nieuwe loop naar de plek waar hij uitmondt in de Rijn. Tijdens de wandeling kregen we allerlei wetenswaardigheden over de beek te horen. Ook kwam daarbij aan de orde wat het archeologische onderzoek heeft opgeleverd.

2016

Voorjaarsexcursie

Zaterdag 23 april ging de Prodesse-excursie  naar Zutphen, een van de andere hoofdsteden van Gelre en een stad met een rijke culturele historie. In het oude stadhuis presenteerde Willem Frijhoff, prof. cultuurgeschiedenis en groot Zutphenkenner en -liefhebber het DNA van Zutphen (‘voor Arnhemmers’). Daarna volgde een presentatie van Ap Lammers van de Historische Vereniging Zutphen over de ‘Zutphencursus’ van de Historische Vereniging van Zutphen en een verhaal van Christiaan te Strake, conservator Stedelijk Museum Zutphen over de geschiedenis van Zutphen, Zutphens relatie met Arnhem en de toekomstplannen van het Stedelijk Museum Zutphen. ’s Middags volgde een stadswandeling door Zutphen, verzorgd door Gilde Zutphen, en een rondleiding door de Walburgkerk en de Librije.

 

Najaarsexcursie

De korte najaasrsexcursie van Prodesse van 2016 ging naar het Kadastermuseum in Arnhem. Na ontvangst met koffie en thee was er een korte inleidende presentatie over het ontstaan en de ontwikkeling van het kadaster. Daarna vond er een rondleiding plaats en kon een grote variëteit aan schatten uit de kadastergeschiedenis worden bewonderd.

2015

Voorjaarsexcursie

Op 18 april 2015 vond de excursie plaats onder te titel: “Houthandel en houtvlootvaart op de Rijn”. De excursie begon met een inleidende lezing door Leendert van Prooije (Nederlands Openluchtmuseum) aan de hand van historisch beeldmateriaal. Daarna ging de reis naar kasteel Anholt. Het slot dat tussen de Rijn en de Oude IJssel ligt, was omgeven door houthandel en houtvlotterij. Onder leiding van Duco van Krugten, archivaris en museumdirecteur, kregen wij inzicht in de registers van de Anholtse tol en bezichtigen wij onder andere de prachtige Ridderzaal met zijn enorme houten planken die via de Rijn naar Anholt zijn vervoerd. Na de lunch vertrokken wij naar Emmerich om onder leiding van een museumgids en van Van Prooije het scheepvaartsmuseum te bezoeken waar onder meer een mooi model van een houtvlot te zien is. De dag werd afgerond met een wandeling aan de Rijn (op eigen gelegenheid) of met een kop thee/koffie (op eigen kosten) in een van de vele cafés aan de Rijnpromenade in Emmerich.

Najaarsexcursie

Drie uur duurde de wandeling door Oosterbeek en omgeving (uiterwaarden van de Nederrijn) langs de herinneringsplaatsen van de Duitse oorlogsveteranen die bij de Slag om Arnhem betrokken waren. De excursie sloot aan bij de lezing van Ingrid Maan-Eulink van 25 september 2015. Ter plekke vertelde ze over de persoonlijke belevenissen van de veteranen.

2014

Voorjaarsexcursie

De jaarlijkse “grote” excursie van onze vereniging ging naar Groenlo. Het stadje was lange tijd een Gelderse enclave, die tussen de herlijkheden van Borculo en Lichtenvoorde ingeklemd lag. Stadsrechten verkeeg het in 1227 en een stenen omwalling in 1334. In de 80-jarige oorlog wisselde Grol meermalen tussen een Spaanse en Nederlandse bezetting, maar werd in 1627 definitief heroverd door Frederik Hendrik.

Najaarsexcursie

Begin november werd een bezoek gebracht aan de PTT-noodbunker, gelegen onder het maaiveld van speeltuin De Leuke Linde op Klarendal. Een groep vrijwilligers is enthousiast aan de gang om de bunker, die van de jaren 70 dienst heeft gedaan om het telefoonverkeer tussen 3000 geslecteerde Nederlanders in geval van een atoomaanval in bedrijf te houden, in werkende conditie te houden en een museumfunctie te geven.

2013

Voorjaarsexcursie

Op 25 mei zagen we sporen van Gelre in Roermond. De keuze voor Roermond is ingegeven doordat Roermond en Arnhem allebei hoofdsteden zijn van een kwartier van Gelre en dat in beide steden hertogen van Gelre begraven liggen. Daarnaast is ook het klooster van de Kartuizers iets gemeenschappelijks.
Een van de hoogtepunten was het bezoek aan de Munsterkerk, een kerk in laat-Romaanse bouwstijl waar zich het praalgraf van Graaf Gerard IV van Gelre en Margaretha van Brabant bevindt. De kerk is onlosmakelijk verbonden met de naam van architect P.J.H. Cuypers: een van de eerste opdrachten in Cuypers carrière was in 1850 de restauratie van het koor.
Een bezoek aan het Historiehuis in de bibliotheek rondde het bezoek af.

Najaarsexcursie

Prodesse heeft op 15 november 2013 het nieuwe Gelders Archief aan de Westervoortsedijk 67-D bezocht. Algemeen directeur Fred van Kan gaf eeninleiding over het archief. Tijdens die rondleiding werden de meest bijzondere en waardevolle stukken getoond en werd een beeld gegeven van de bewaaromstandigheden voor deze archiefstukken.

2012

Voorjaarsexcursie

Prodesse Conamur ging op woensdag 6 juni 2012 naar Kasteel Twickel
Velen van U zullen de kasteeltuinen van Twickel in Overijssel wel eens bezocht hebben. Het kasteel zelf is gewoonlijk niet toegankelijk, omdat het nog steeds particulier wordt bewoond. Juist de vele sporen van eeuwenlange, ononderbroken bewoning maken bezichtiging echter bijzonder aantrekkelijk. Gelegenheid daartoe wordt elk jaar aan enkele geselecteerde groepen geboden. Na een rondleiding van ongeveer anderhalf uur door het kasteel werd het ook mogelijk het vermaarde archief van Twickel, gehuisvest in een van de bijgebouwen, te bezoeken. Men was eveneens vrij om door de tuinen wandelen.

Najaarsexcursie

Prodesse Conamur ging op zaterdag 29 september onder leiding van Dr J.A. Hendriks naar Park Rosendael. We hebben daar gezien hoe het historische Barokpark uit de 17e en 18e eeuw in de 19e eeuw werd getransformeerd in het huidige Engelse landschapspark.

2011

Voorjaarsexcursie

De voorjaarsexcursie van Prodesse Conamur ging op zaterdag 4 juni 2011 naar Hanzestad Hasselt en stoomgemaal Mastenbroek.
Hasselt aan het Zwartewater, tien kilometer ten noorden van Zwolle, was ooit een partnerstad van Arnhem in de Hanze. Toen Arnhem in 1441 lid werd van de Hanze, behoorde Hasselt al ruim een eeuw tot het Hanzeverbond. Hasselt bezat muntrecht en had een van de eerste boekdrukkers van de Nederlanden binnen haar poorten. In de loop van de 17de eeuw is het stadje ingeslapen, met het plezierige resultaat dat de pittoreske binnenstad uitstekend is geconserveerd. Er zijn meer dan 70 rijksmonumenten, gelegen aan onder andere de Kalverstraat, Herengracht en Prinsengracht. Een der Hasseltse bedrijvigheden was het branden van schelpen tot kalk. De kalkovens staan net buiten de voormalige bastions. Ze zijn als laatste nog functionerende schelpkalkbranderij tot 1990 in bedrijf geweest.
Tussen IJssel en Zwarte Water ligt Mastenbroek, een van de oudste polders van Nederland. Op enkele kilometers van Hasselt ligt middenin de polder het stoomgemaal Mastenbroek uit 1856. Het gemaal verkeert nog in zijn oorspronkelijke staat. Op de dag van ons bezoek zal het stampend en blazend onder stoom staan. Vanwege de vroege sluitingstijd zullen wij na de lunch eerst het gemaal bezoeken en daarna naar Hasselt terugrijden voor de kalkovens.

Najaarsexcursie

De heer Ruud Schaafsma, kenner van de cultuurhistorie van de waterlopen rond Oosterbeek, sprak op 30 september 2011 in de lezingencyclus van Prodesse Conamur over de Slijpbeek op het landgoed Mariëndaal. Op zaterdag 8 oktober en woensdag 12 oktober verzorgde hij een excursie langs dezelfde beek.

2010

Voorjaarsexcursie

Prodesse Conamur organiseerde op zaterdag 29 mei 2010 voor leden en introducées een excursie naar Utrecht. De excursie sloot aan bij de lezing van Frits Tesser op 26 maart over “Het Hof te Dieren en de Duitse orde en de Arnhemse Commanderij van Sint Jan en de Johannieter Orde” in de Watermolen. Doelen van de excursie waren dan ook: de activiteiten van de Duitse en de Johannieter Orde in Utrecht.

Najaarsexcursie

De najaarsexcursie 2010 van Prodesse Conamur ging op zaterdag 2 oktober 2010 naar Wolfheze. Henk Jansen uit Oss wandelde met ons mee en vertelde voluit over de geschiedenis van Wolfheze in de periode 1000-1625.

2009

Voorjaarsexcursie

De voorjaarsexcursie 2009 van Prodesse had als eindbestemming Münster. Op zaterdag 6 juni werden de Friedenssaal, de Dom en het Stadtmuseum bezocht. Paul Aalbers, voorzitter van Prodesse, was de speciale gids.

Najaarsexcursie

De najaarsexcursie 2009 van Prodesse ging op zaterdag 10 oktober naar Laag-Soeren, in aanlsuiting op de lezing van Jacques Meijer van 25 september over de geschiedenis van de Veluwese beken en sprengen.

2008

Voorjaarsexcursie

De voorjaarsexcursie van 2008, die werd gehouden op zaterdag 6 juni, ging naar de provincie Utrecht, en wel naar Doorn (Huize Doorn) en Rhijnauwen (fort Rhijnauwen).

Najaarsexcursie

Voor de najaarsexcursie van 2008, op zaterdag 18 oktober, bleven we in Arnhem. Bezocht werd de oude, in Art Decostijl opgetrokken Luxor-bioscoop, waarvan de restauratie onlangs gereed kwam. Daarna werd het Hus der Provincie bezocht, het symbool van de wederopbouw van Arnhem na de Tweede Wereldoorlog.

2007

Voorjaarsexcursie

De voorjaarsexcursie ging op zaterdag 2 juni naar Xanten. De excursie sloot fraai aan bij de lezing van 30 maart 2007 van Michael Erdrich over de Limes, de Romeinse rijksgrens. Professor Erdrich, die in Nijmegen archeologie doceert, trad tijdens de excursie op als inleider en gids. ’s Middags volgde een stadswandeling door het fraaie stadje Xanten.

Najaarsexcursie

Op 6 oktober 2007 vond er een excursie plaats naar vliegveld Deelen. Doel van de excursie is om kennis te maken met de opzet van het vliegveld en de architectuur van de gebouwen die hier tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn gebouwd door de Duitse bezetter.

2006

Voorjaarsexcursie

De voorjaarsexcursie 2006 van Prodesse heeft plaats gevonden op 27 mei, en had als bestemming Zaltbommel en kasteel Nederhemert.

Najaarsexcursie

In het najaar van 2006 waren de leden van Prodesse uitgenodigd voor een exclusief bezoek aan de tentoonstelling Emmy Andriesse – Arnhem september 1945, die gehouden wordt in het Arnhems Historisch Museum.

2005

Voorjaarsexcursie

De voorjaarsexcursie 2005 was een stadswandeling in Kleef. Onder leiding van dr. W.F.W.M. van Heugten werden de Zwanenburcht en de Stiftskerk bezocht. Via het monument van de grote keurvorst bij de hertogelijke stallen, vervolgden we de wandeling in de richting van de benedenstad. Na een koffiepauze bezochten we het museum Haus Koekoek. We brachten tenslotte een bezoek aan het Amphitheater, waar we van het uitzicht genoten. We sloten de excursie af op het terras bij het parkrestaurant.

Najaarsexcursie

De najaarsexcursie 2005 vond plaats op dinsdag 27 september en 25 oktober. Doel was Nijmegen. In Museum Het Valkhof liep de tentoonstelling De Gebroeders van Limburg, Nijmeegse meesters aan het Franse hof (1400-1416), de scheppers van Les Très Riches Heures en Les Belles Heures – wereldberoemde getijdenboeken, gemaakt in opdracht van de machtige Franse hertog Jean de Berry en het absolute hoogtepunt van de middeleeuwse schilderkunst. De deelnemers aan de excursie kregen voorafgaand aan het bezoek van de tentoonstelling een introductie met audiovisuele presentatie in de aula van het Museum. ’s Middags stonden andere schatten van de stad Nijmegen centraal. Het gilde van Nijmegen bood een boeiende en afwisselende wandeling langs plaatsen in de historische binnenstad van Nijmegen waar je normaal niet komt. Bezocht werden (onder andere) het Cellenbroedershuis, de Crypte van Catharina van Bourbon in de St.Stevenskerk en de St.Jacobskapel in de oude benedenstad.

2004

Voorjaarsexcursie

De voorjaarsexcursie 2004, die plaats vond op zaterdag 15 mei, was een boottocht naar het voormalig fort Schenkenschans aan de huidige linkeroever van de Rijn, tegenover Tolkamer. Onder leiding van de deskundige gids de heer dr. G.B. Janssen, werden de 38 deelnemers wegwijs gemaakt in de geschiedenis van dit belangrijke handelskanaal met tolhuizen, forten en steenfabrieken. Onderweg werd aangelegd voor een bezichtiging van het voormalig fort Schenkenschans. Het tegenwoordig Duitse dorp Schenkenschans en kerk werden bezichtigd o.l.v. Herr Timpe. Gelegen op de toenmalige splitsing van Waal en Oude Rijn dankt het plaatsje zijn ontstaan aan de in 1586 op voorstel van de Staatse veldoverste Maarten Schenck van Nideggen aldaar opgeworpen Kleine Schans. In de loop van de 16e eeuw had zich daar door aanwas een schiereiland in de splitsing gevormd, waarvan de strategische ligging (Sleutel van den Hollandschen Tuin) aan Schenck niet was ontgaan.

Najaarsexcursie

De najaarsexcursie 2004 heeft plaats gevonden op vrijdag 15 oktober. In samenwerking met de vereniging Stadsschoon werd een busreis georganiseerd naar de inpassing van nieuwbouw, en het het herstel van oudbouw in de binnenstad van ’s Hertogenbosch. In de ochtend was er een rondleiding met makelaar Van de Veer door het gemoderniseerde Paleiskwartier. Tijdens de lunch ontvingen de 28 deelnemers een uitgebreide toelichting door de Kring “Vrienden van ’s Hertogenbosch”. In de middag maakten we een rondwandeling door de wijk Uilenburg onder begeleiding van gidsen van de Kring. In het vrije uur aan het einde van de dag werd de St. Jan goed bezocht.